Data & Statistieken Maart 2026 • 18 min leestijd • Bijgewerkt: 9 november 2026

AI in Nederland statistieken 2026

50+ geverifieerde kerncijfers over AI-adoptie, investeringen, talent, sectorgebruik, regelgeving en infrastructuur in Nederland, elk met een link naar de bron (CBS, Eurostat, Europese Commissie, Stanford HAI, Techleap, RVO). Bijgewerkt: 9 november 2026. De complete data-gids voor iedereen die AI in de Nederlandse context wil begrijpen.

33%

van de bedrijven (10+ werkzame personen) gebruikt AI

6e in de EU (Eurostat: 33,21%)

CBS, 2026

17%

van alle bedrijven (2+ werkzame personen) gebruikt AI

2023: 8%

CBS, 2025

44,7%

van de Nederlanders gebruikte generatieve AI

EU: 32,66%

Eurostat, 2025

708.800

ICT-specialisten in Nederland

7,2% van de werkgelegenheid (EU 5,0%)

Eurostat, 2025

Searchlab Research

AI adoptie in Nederland

Een op de drie Nederlandse bedrijven met 10 of meer werkzame personen gebruikte in 2025 AI, tegen een op de vijf in de EU. Tel je de kleinste bedrijven (2 tot 10 personen) mee, dan is het een op de zes. Vooral kleinere bedrijven hebben baat bij toegankelijke AI-tools voor het MKB. Hoe je zichtbaar wordt in AI-antwoorden, lees je in onze uitleg over vindbaarheid in AI-antwoorden.

33%

Bedrijven met AI (NL, 10+)

2024: 23%

CBS, 2026

19,95%

EU-gemiddelde (10+)

NL: 33,21%

Eurostat, 2025

66%

Grote bedrijven (250+)

2024: 53%, 2023: 42%

CBS, 2025

31,87%

Mkb (10-249 werkzame personen)

EU: 18,9%

Eurostat, 2025

Nederland in Europees perspectief

Land AI-gebruik 2025 AI-gebruik 2024 Verschil (pp)
Denemarken 42,03% 27,58% +14,45
Finland 37,82% 24,37% +13,45
Zweden 35,04% 25,09% +9,95
België 34,54% 24,71% +9,83
Luxemburg 33,61% 23,73% +9,88
Nederland 33,21% 23,06% +10,15*
Duitsland 25,97% 19,75% +6,22
Frankrijk 18,16% 9,91% +8,25
EU-gemiddelde 19,95% 13,48% +6,47

Bedrijven met 10 of meer werkzame personen, zonder de financiële sector. Nederland staat zesde van de EU-27; Roemenië is laagste met 5,21%. *Eurostat meldt een trendbreuk in de Nederlandse reeks in 2025: de sprong van 23,06% naar 33,21% is dus niet helemaal groei. (Eurostat, 2025) Meer over de AI adoptie in Nederland lees je in onze verdiepende analyse.

Het verschil zit in elke grootteklasse: 28,76% van de Nederlandse bedrijven met 10-49 werkzame personen gebruikt AI (EU 17,0%), 46,62% bij 50-249 (EU 30,36%) en 67,64% bij 250+ (EU 55,03%). (Eurostat, 2025)

Welke AI? In 2025 gebruikte 22,93% van de Nederlandse bedrijven tekstanalyse (EU 11,75%), 16,34% taal- of codegeneratie (EU 8,76%), 11,61% spraakherkenning, 9,51% machine learning, 8,45% workflowautomatisering, 5,2% beeldherkenning en 2,36% autonome machines. (Eurostat, 2025) Bekijk ook de complete AI & bedrijven statistieken voor implementatiecijfers per branche.

Bronnen: CBS, 2026, CBS, 2025, Eurostat, 2025

AI investeringen & ecosysteem NL

Er bestaat geen geverifieerd totaal van AI-investeringen in Nederland: CBS, Stanford HAI en Techleap publiceren geen Nederlands AI-investerings- of venture-capitalbedrag. Wat wel te meten is: publieke programma’s, R&D-fiscaliteit en de Europese context.

AiNed (Nationaal Groeifonds)

€276 mln

Maximum voor het AiNed-programma

€44 mln toegekend, €44 mln voorwaardelijk, €188 mln gereserveerd (2021) • Universiteit Leiden, 2021

AI-fabriek Groningen

€200 mln+

AI-expertisecentrum plus supercomputer

Rijk €71 mln, regio €60 mln, EuroHPC €71,7 mln • Dutch IT Channel, 2025

WBSO (R&D-fiscaliteit)

€1,9 mrd

Toegekend in 2025

18.932 bedrijven, 97% mkb • RVO, 2026

AI in R&D-aanvragen

+77%

Vaker AI in WBSO-projecten

Ten opzichte van vijf jaar eerder • RVO, 2026

Privaat AI-kapitaal Europa

$20,92 mld

Europa, 2025

VS: $285,88 mld, China: $12,41 mld • Stanford HAI AI Index, 2026

Wereldwijde AI-investeringen bedrijven

$581,69 mld

Record in 2025

Privaat: $344,66 mld (+127,5%) • Stanford HAI AI Index, 2026

AiNed is het grootste publieke AI-programma: in 2021 reserveerde het Nationaal Groeifonds maximaal €276 miljoen, waarvan €44 miljoen direct werd toegekend, €44 miljoen voorwaardelijk en €188 miljoen gereserveerd. (Universiteit Leiden, 2021)

De AI-fabriek in Groningen combineert een AI-expertisecentrum met een AI-geoptimaliseerde supercomputer. Financiering: €71 miljoen van diverse ministeries, €60 miljoen uit regionale middelen van Groningen en €71,7 miljoen Europese cofinanciering via EuroHPC, samen ruim €200 miljoen. (Dutch IT Channel, 2025)

Bedrijven wilden in 2025 €8,7 miljard aan R&D-kosten maken onder de WBSO; RVO ziet een duidelijke toename van zowel gebruik als ontwikkeling van AI in de projectaanvragen. (RVO, 2026)

Bronnen: Universiteit Leiden, 2021, Dutch IT Channel, 2025, RVO, 2026, Stanford HAI AI Index, 2026

AI startups & scale-ups in Nederland

Hoeveel AI-startups Nederland telt, meet geen enkele officiële bron: CBS en Eurostat tellen AI-gebruik, geen AI-bedrijven, en Techleap’s State of Dutch Tech 2026 noemt geen aantal AI-startups of AI-fundingbedrag. Hieronder de cijfers die wel gepubliceerd zijn.

10,9

AI-professionals per 10.000 inwoners

Hoogste AI-talentdichtheid van Europa

Techleap, 2026

21,2%

Nederlandse doorgroei naar scale-up

VS: 80,9%

Techleap, 2026

+71%

Nieuw gefinancierde AI-bedrijven wereldwijd

2025 t.o.v. 2024

Stanford HAI AI Index, 2026

Waar Nederlandse R&D-bedrijven zitten

Regio (COROP) Bedrijven met WBSO (2025) Toelichting
Groot-Amsterdam 1.930 21% starters
Zuidoost-Noord-Brabant (Eindhoven) 1.692 14% starters
Utrecht 1.448 16% starters

Dit zijn alle bedrijven met R&D-fiscaliteit, over alle technologieën, dus niet alleen AI-bedrijven. In totaal gebruikten 18.932 bedrijven in 2025 de WBSO. (RVO, 2026)

Wereldwijd groeide generatieve AI met meer dan 200% in private investeringen en trok het bijna de helft van alle private AI-funding in 2025. (Stanford HAI AI Index, 2026) Het Nederlandse punt van Techleap: het talent is er, maar slechts 21,2% van de Nederlandse startups groeit door naar scale-up, een kwart van het Amerikaanse percentage. (Techleap, 2026)

Bronnen: Techleap, 2026, RVO, 2026, Stanford HAI AI Index, 2026

AI onderwijs & talent in Nederland

Nederland heeft een relatief grote ICT-beroepsbevolking en gebruikt generatieve AI op het werk veel vaker dan het EU-gemiddelde. ICT-specialisten werven is hier ook lastiger dan elders.

708.800

ICT-specialisten (2025)

7,2% van de werkgelegenheid, EU 5,0%

Eurostat, 2025

26,56%

Gebruikt generatieve AI voor werk

EU: 15,36%

Eurostat, 2025

15,3%

Bedrijven wierven ICT-specialisten

EU: 9,55% (2024)

Eurostat, 2024

9,65%

Had moeilijk vervulbare ICT-vacatures

EU: 5,49% (2024)

Eurostat, 2024

Gebruik van generatieve AI naar doel (personen, 2025)

Doel Nederland EU
Gebruik (afgelopen 3 maanden) 44,70% 32,66%
Privé 28,07% 25,49%
Werk 26,56% 15,36%
Formeel onderwijs 13,10% 9,32%

Van de Nederlandse gebruikers van generatieve AI zet 59,41% het in voor werk (EU 47,02%). (Eurostat, 2025) Het CBS voegt toe dat 90,4% van de 18- tot 25-jarigen weleens een AI-chatbot gebruikte, tegen 20,6% van de 65-plussers; 24% van de volwassenen gebruikte de afgelopen drie maanden AI voor werk. (CBS, 2026) Tools als Claude Code veranderen de manier waarop bedrijven softwareontwikkeling benaderen. Tegelijk investeren bedrijven in AI training voor hun teams.

Van de bedrijven die in 2024 ICT-specialisten wierven, had ruwweg zes op de tien moeilijk vervulbare vacatures (9,65% van alle bedrijven tegen 15,3% dat wierf). (Eurostat, 2024) Techleap meet 10,9 AI-professionals per 10.000 inwoners, de hoogste dichtheid van Europa. (Techleap, 2026) Officiële Nederlandse cijfers over AI-vacatures, AI-afgestudeerden of AI-salarissen bestaan niet.

Bronnen: Eurostat, 2025, Eurostat, 2025, Eurostat, 2024, CBS, 2026, Techleap, 2026

AI per sector in Nederland

Het AI-gebruik verschilt sterk per sector. Informatie en communicatie loopt voorop; horeca, bouw en vervoer blijven achter. Overheid en landbouw meet het CBS in deze enquête niet.

Informatie & communicatie

54%

Bedrijven met AI (2+)

2023: 28% • 10+: 70% • CBS, 2025

Specialistische zakelijke dienstverlening

31%

Bedrijven met AI (2+)

2023: 13% • 10+: 55% • CBS, 2025

Financiële dienstverlening

28%

Bedrijven met AI (2+)

2023: 14% • 10+: 59% • CBS, 2025

Onroerend goed

21%

Bedrijven met AI (2+)

2023: 7% • CBS, 2025

Gezondheids- en welzijnszorg

16%

Bedrijven met AI (2+)

2023: 8% • CBS, 2025

Horeca

6%

Bedrijven met AI (2+)

2023: 2% • CBS, 2025

Alle sectoren (2+ werkzame personen, 2023 / 2024 / 2025): informatie en communicatie 28 / 49 / 54%; specialistische zakelijke dienstverlening 13 / 25 / 31%; financiële dienstverlening 14 / 16 / 28%; onroerend goed 7 / 9 / 21%; energie, water en afval 9 / 14 / 18%; industrie 7 / 10 / 16%; verhuur en overige dienstverlening 8 / 12 / 16%; zorg 8 / 10 / 16%; handel 7 / 11 / 12%; vervoer en opslag 7 / 4 / 7%; bouw 2 / 4 / 7%; horeca 2 / 3 / 6%.

Waarvoor AI wordt gebruikt (2025, aandeel van AI-gebruikers): marketing of verkoop 35%, bedrijfsadministratie 32%, R&D of innovatie 25%, productie- of serviceprocessen 18%, boekhouding 17%, ICT-beveiliging 11%, logistiek 4%.

Bij bedrijven met 10+ werkzame personen gebruikt 70% van de ICT-bedrijven AI, 59% van de financiële bedrijven en 55% van de specialistische zakelijke dienstverleners; in horeca, vervoer en bouw is dat 16 tot 21%. (CBS, 2026)

Bekijk de AI marketing statistieken voor specifieke cijfers over AI-gebruik in marketing en sales.

Bronnen: CBS, 2025, CBS, 2026

Nederlandse AI bedrijven & succesverhalen

Er is geen openbaar register van Nederlandse AI-bedrijven, dus een betrouwbaar aantal bestaat niet. Wat RVO wel publiceert: hoeveel bedrijven R&D doen, hoe vaak AI daarin voorkomt, en voorbeelden van Nederlandse bedrijven die AI bouwen.

R&D

WBSO: AI in Nederlandse R&D

In 2025 gebruikten 18.932 bedrijven de WBSO; 97% daarvan is mkb. AI komt 77% vaker voor in projectaanvragen dan vijf jaar eerder, als technologie op zich en als hulpmiddel binnen andere technologieën.

18.932

Bedrijven

97%

Mkb

+77%

AI in aanvragen

HealthTech

Thirona: AI voor longartsen

Thirona maakt LungQ, AI-software die artsen helpt naar tumoren in de longen te navigeren. Het bedrijf is een van de praktijkverhalen in het WBSO-jaarverslag van RVO.

Deep tech

Fermioniq: quantum en AI

Fermioniq ontwikkelt software die de rekenkracht van quantumcomputers nabootst door quantum- en AI-technologie te combineren, voor simulaties in onder meer luchtvaart en waterbeheer.

Adoptie is het hoogst bij grote bedrijven: 66% van de bedrijven met 250 of meer werkzame personen gebruikte in 2025 AI, tegen 14% van de bedrijven met 2 tot 10 personen. (CBS, 2025)

Het complete overzicht van AI & bedrijven statistieken biedt meer cijfers over AI-gebruik per branche.

Bronnen: RVO, 2026, CBS, 2025

Overheidsbeleid & AI regulering

Nederlands AI-beleid combineert publieke programma’s (AiNed, de AI-fabriek) met de Europese AI-verordening (AI Act), die sinds 2 augustus 2026 algemeen van toepassing is. Dit is feitelijke informatie, geen juridisch advies.

€276 mln

AiNed (max., Nationaal Groeifonds)

Besluit 2021

Universiteit Leiden, 2021

2 aug 2026

AI Act algemeen van toepassing

In werking sinds 1 aug 2024

Europese Commissie, 2026

€35 mln / 7%

Max. boete, verboden AI

Van de wereldwijde jaaromzet

AI-verordening, artikel 99

2 dec 2027

Regels hoog risico (bijlage III)

Uitgesteld via de AI-omnibus

Europese Commissie, 2026

Tijdlijn AI Act

Datum Wat geldt er
1 augustus 2024 AI Act treedt in werking
2 februari 2025 Verboden praktijken en verplichting tot AI-geletterdheid
2 augustus 2025 Governanceregels en verplichtingen voor AI-modellen voor algemene doeleinden
27 juli 2026 Wijzigingen via de AI-omnibus van kracht
2 augustus 2026 Algemene toepassing, transparantieregels, handhaving door AI Office en nationale toezichthouders
2 december 2027 Hoog-risicosystemen in bijlage III (o.a. werk, onderwijs, biometrie)
2 augustus 2028 Hoog-risicosystemen in gereguleerde producten (bijlage I, o.a. liften, speelgoed)

AI Act: boetes

  • Verboden AI-praktijken: tot €35 miljoen of 7% van de wereldwijde jaaromzet, het hoogste bedrag geldt
  • Andere verplichtingen van aanbieders en aangemelde instanties: tot €15 miljoen of 3%
  • Onjuiste of misleidende informatie aan toezichthouders: tot €7,5 miljoen of 1%
  • Voor mkb en startups geldt het laagste van de twee bedragen

(AI-verordening, artikel 99, Europese Commissie, 2026)

Bronnen: Europese Commissie, 2026, AI-verordening, artikel 99, Universiteit Leiden, 2021

AI infrastructuur in Nederland

Datacenters, het Amsterdamse internetknooppunt en een nieuwe AI-fabriek vormen de fysieke basis voor AI in Nederland. Het stroomverbruik van datacenters stijgt snel.

Datacenters

~200

Datacenters in Nederland

Vooral rond Amsterdam • CBS, 2025

Stroomverbruik

4,6%

Van de Nederlandse elektriciteit (2024)

5.100 GWh; 2021: 3,3% • CBS, 2025

Groei sinds 2021

+37%

Levering aan datacenters

2021-2024 • CBS, 2025

Grote datacenters

~45

Meer dan 10 GWh per jaar

Samen ca. 90% van de levering • CBS, 2025

AMS-IX piek

15,822 Tb/s

Piekverkeer Amsterdam

915 aangesloten netwerken • AMS-IX, 2026

AI-fabriek

2026

Expertisecentrum opent in Groningen

Supercomputer begin 2027 op volle capaciteit • Rijksoverheid, 2025

De AI-fabriek in Groningen wordt gedragen door een consortium met SURF, AIC4NL, TNO en Samenwerking Noord. (Rijksoverheid, 2025) De financiering is ruim €200 miljoen: €71 miljoen van het Rijk, €60 miljoen regionaal en €71,7 miljoen van EuroHPC. (Dutch IT Channel, 2025)

Datacenters verbruikten in 2024 5.100 GWh (voorlopig), 4,6% van alle elektriciteit in Nederland, tegen 3,3% in 2021. Ongeveer 45 grote datacenters nemen samen circa 90% van de levering voor hun rekening. (CBS, 2025)

Bronnen: CBS, 2025, AMS-IX, 2026, Rijksoverheid, 2025, Dutch IT Channel, 2025

Belangrijkste conclusies

De 8 kerninzichten uit de geverifieerde data over AI in Nederland in 2026.

01

6e in de EU

33,21% van de bedrijven (10+) gebruikt AI, tegen 19,95% in de EU (Eurostat 2025)

02

Van 14% naar 33% in twee jaar

CBS: AI-gebruik bij bedrijven met 10+ werkzame personen steeg van 14% (2023) naar 33% (2025)

03

Grootte maakt uit

66% van de grote bedrijven gebruikt AI, 14% van de kleinste (2-10 personen)

04

Burgers voor op de EU

44,7% van de Nederlanders gebruikte in 2025 generatieve AI, 26,56% voor werk (EU 15,36%)

05

ICT voorop, horeca achter

Informatie en communicatie 54%, horeca 6% (bedrijven 2+)

06

Talent: dicht maar schaars

708.800 ICT-specialisten (7,2% van de banen); 9,65% van de bedrijven had moeilijk vervulbare ICT-vacatures

07

Publiek geld is gericht

AiNed max. €276 mln, AI-fabriek €200 mln+, WBSO €1,9 mrd met AI in aanvragen +77%

08

Niet gemeten

Voor de Nederlandse AI-markt, totale AI-investeringen en het aantal AI-startups bestaat geen officieel cijfer

Onze bronnen

Bijgewerkt: 9 november 2026. Elk cijfer op deze pagina linkt naar de bron waarin we het vonden. Populaties verschillen: het CBS rapporteert voor bedrijven met 2+ en 10+ werkzame personen, Eurostat voor bedrijven met 10+ (zonder financiële sector). Percentages staan zoals de bron ze publiceert. Cijfers die we niet konden verifiëren zijn verwijderd; wat niet gemeten wordt (omvang van de Nederlandse AI-markt, totale AI-investeringen, aantal AI-startups of AI-vacatures) schatten we niet.

Klaar om AI in te zetten voor jouw bedrijf?

Bij Searchlab helpen we Nederlandse bedrijven om AI succesvol te implementeren. Van strategie tot uitvoering, met bewezen resultaat.

FAQ: AI in Nederland

Hoe staat Nederland ervoor op het gebied van AI in vergelijking met andere EU-landen?
Nederland staat zesde in de EU: 33,21% van de bedrijven met 10 of meer werkzame personen gebruikte in 2025 AI, tegen een EU-gemiddelde van 19,95% (Eurostat). Denemarken (42,03%), Finland (37,82%), Zweden (35,04%), België (34,54%) en Luxemburg (33,61%) scoren hoger. Bij personen gebruikte 44,7% van de Nederlanders generatieve AI, tegen 32,66% in de EU. Lees meer in onze AI adoptie analyse.
Hoeveel investeert Nederland in AI?
Er bestaat geen geverifieerd totaal van AI-investeringen in Nederland. Bekende publieke bedragen: het Nationaal Groeifonds reserveerde maximaal €276 miljoen voor AiNed (2021) en de AI-fabriek in Groningen krijgt ruim €200 miljoen (€71 miljoen Rijk, €60 miljoen regio, €71,7 miljoen EuroHPC). Via de WBSO kende RVO in 2025 €1,9 miljard aan R&D-voordeel toe. Europa als geheel haalde in 2025 $20,92 miljard aan private AI-investeringen op (Stanford HAI).
Hoeveel AI-startups heeft Nederland?
Geen enkele officiële bron telt Nederlandse AI-startups; CBS en Eurostat meten AI-gebruik, geen AI-bedrijven, en Techleap’s State of Dutch Tech 2026 noemt geen aantal. Techleap meldt wel 10,9 AI-professionals per 10.000 inwoners, de hoogste van Europa, en een doorgroei naar scale-up van 21,2% tegen 80,9% in de VS. In WBSO-aanvragen komt AI 77% vaker voor dan vijf jaar eerder.
Welke sectoren in Nederland gebruiken AI het meest?
Volgens het CBS (bedrijven met 2+ werkzame personen, 2025) loopt informatie en communicatie voorop met 54%, gevolgd door specialistische zakelijke dienstverlening (31%), financiële dienstverlening (28%) en onroerend goed (21%). De zorg zit op 16%, bouw en vervoer op 7% en horeca op 6%. Bij bedrijven met 10+ werkzame personen gebruikt 70% van de ICT-bedrijven en 59% van de financiële bedrijven AI.
Wat is de impact van de EU AI Act op Nederlandse bedrijven?
De AI Act trad op 1 augustus 2024 in werking en is sinds 2 augustus 2026 algemeen van toepassing. Verboden praktijken gelden sinds 2 februari 2025; regels voor hoog-risicosystemen volgen op 2 december 2027 (bijlage III) en 2 augustus 2028 (bijlage I). Boetes gaan tot €35 miljoen of 7% van de wereldwijde jaaromzet voor verboden AI-praktijken; voor het mkb geldt het laagste bedrag. Er is geen geverifieerd aantal geraakte Nederlandse bedrijven. Wil je weten hoe jouw bedrijf hierop kan inspelen? Bekijk onze pagina over het AI marketing bureau.
Hoeveel AI-vacatures zijn er in Nederland en wat verdient een AI-specialist?
Officiële Nederlandse cijfers over AI-vacatures of AI-salarissen bestaan niet. Eurostat laat wel zien dat Nederland in 2025 708.800 ICT-specialisten telde (7,2% van de werkgelegenheid, EU 5,0%), dat 15,3% van de bedrijven in 2024 ICT-specialisten wierf en dat 9,65% moeilijk vervulbare ICT-vacatures had (EU 5,49%). 26,56% van de Nederlanders gebruikt generatieve AI voor werk, tegen 15,36% in de EU.

Van cijfers naar uitvoering

Deze data verzamelen we niet alleen, we passen ’m dagelijks toe voor klanten. Bekijk wat ons AI marketing bureau voor jouw bedrijf kan betekenen.

[ Gratis groei-analyse ]

Zie waar de
meeste winst zit.

  1. VandaagNaam, e-mail en website. Meer hebben we niet nodig.
  2. Binnen 5 werkdagenEen document dat je kunt doorsturen naar je directeur of collega's.
  3. DaarnaEen halfuur met de specialist die het werk doet.
Je praat met de specialist zelfGeen verkoper

Gratis en vrijblijvend. We gebruiken je gegevens alleen voor de groei-analyse.